มอนเตสซอรี่ การสอนคณิตศาสตร์ เลข 0-10

บทความชุดนี้นำเสนอการสอนคณิตศาสตร์ตามแบบของมอนเตสซอรี่ ก่อนอื่น ขอออกตัวก่อนว่า แม่แอ๋วไม่มีประสบการณ์ตรงในการสอนคณิตศาสตร์แนวนี้ แต่มีความสนใจ อยากหาข้อมูล และต้องขอบคุณยุ แม่น้องอั่งเปาที่แนะนำเว็บนี้มาให้ ทำให้มีข้อมูลเกี่ยวกับมอนเตสซอรี่เยอะมาก เนื้อหาของบทความต่อไปนี้ เป็นการเรียบเรียงมาจาก เว็บนี้นะคะ

http://www.infomontessori.com/mathematics/introduction.htm

คนเรียบเรียงเองก็พยายามทำความเข้าใจอยู่ และหวังว่าข้อมูลนี้จะเป็นประโยชน์ต่อคนที่กำลังสนใจการสอนคณิตศาสตร์ตามแนวนี้อยู่ค่ะ

คณิตศาสตร์เป็นวิชาที่สำคัญ และเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินชีวิตประจำวันของคนเรา เราจะเห็นว่ามีตัวเลขอยู่รอบๆตัวเราเต็มไปหมด  น่าเสียดายที่วิชาคณิตศาสตร์เป็นวิชาที่น่าเบื่อสำหรับเด็กหลายๆคน สาเหตุก็คือ การเรียนการสอนวิชานี้ส่วนใหญ่นั้น จะสอนผ่านสัญลักษณ์ที่เป็นนามธรรม โดยมีครูเป็นผู้คอยตรวจคำตอบว่าข้อไหนผิด และข้อไหนถูก

การสอนคณิตศาตร์ด้วยหลักการของมอนเตสซอรี่นั้น เป็นการสอนผ่านการได้ลองทำ ได้สัมผัส โดยไร้ความกดดัน เด็กๆจะได้เห็นความเปลี่ยนแปลงของตัวเลขผ่านอุปกรณ์จริง  ทำให้เด็กเข้าใจความสัมพันธ์ของจำนวนและตัวเลข

กิจกรรมแขนงไม้สีแดง (Red Rods)  (อายุ 3.5 – 4 ขวบ)

แขนงไม้สีแดง เป็นกิจกรรมพื้นฐานที่เด็กจำเป็นต้องทำกิจกรรมนี้ได้คล่องก่อนที่จะเริ่มเรียนแขนงไม้ชนิดสีแดงและสีน้ำเงิน

อุปกรณ์

  • แขนงไม้สีแดง จำนวน 10 อัน โดยมีความยาวแตกต่างกันออกไป (10 cm – 100 cm)
  • ความยาวของแขนงไม้แต่ละอันนั้น แตกต่างกัน 10 cm.
  • เสื่อขนาดใหญ่ หรือเสื่อขนาดปกติสองผืน

วิธีนำเสนอบทเรียน

  1. ชวนลูกมานั่งทำกิจกรรมด้วยกัน บอกลูกว่าสำหรับบทเรียนนี้ เราต้องใช้เสื่อสองผืน
  2. ให้ลูกไปหยิบเสื่อมาปูเป็นรูปตัว L และพาลูกเดินไปหยิบแขนงไม้สีแดง และบอกลูกว่า “นี่คือแขนงไม้สีแดง”
  3. นำอุปกรณ์มาที่เสื่อ
  4. เลือกแขนงไม้อันที่ยาวที่สุด และวางไว้ตรงส่วนล่างของเสื่อ
  5. เลือกแขนงไม้ที่ยาวเป็นอันดับสอง และวางทางด้านซ้ายของแขนงไม้อันก่อน
  6. วางต่อไปเรื่อยๆจนครบทุกอัน
  7. พอครบทุกอัน ให้คละแขนงไม้ และบอกให้ลูกลองวางแขนงไม้ด้วยตนเอง

ข้อสังเกตุ

  • ช่วงเวลาที่เราวางแขนงไม้อันสุดท้าย

การความคุมข้อผิดพลาด

  • วางแขนงไม้ไม่ตรง

จุดประสงค์ของการเรียนรู้

  • การเตรียมตัวการเรียนคณิตศาสตร์ในขั้นสูงขึ้น
  • สอนเด็กให้เข้าใจคอนเซ็บต์ สั้น ยาว สั้นกว่า สั้นที่สุด ยาวที่สุด

กิจกรรมเปลี่ยนแขนงไม้สีแดงเป็นแขนงไม้คณิตศาสตร์ (สีเเดง -สีน้ำเงิน) (อายุ 3.5 – 4 ขวบ)

ก่อนที่จำเริ่มกิจกรรมนี้ เด็กต้องทำกิจกรรมแขนงไม้สีแดงคล่องแล้ว จุดประสงค์หลักของกิจกรรมนี้คือการเริ่มสอนคณิตศาสตร์ ผ่านการจับคู่ และเริ่มเลื่อนขั้นจาก Sensorial เป็น Math

อุปกรณ์

  • แขนงไม้สีแดงหนึ่งชุด
  • แขนงไม้สีนำเงินหนึ่งชุด

วิธีนำเสนอบทเรียน

  1. ชวนลูกมานั่งทำกิจกรรมกรรมด้วยกันบนเสื่อ และถามลูกว่า “ลูกเห็นอุปกรณ์ไหนที่เหมือนกับแขนงไม้สีแดงหรือเปล่าจ้ะ”
  2. บอกลูกว่าเรากำลังทำกิจกรรมอะไรกันอยู่ เช่น เรากำลังจะจับคู่แขนงไม้เป็นต้น
  3. หยิบแขนงไม้สีแดงมาหนึ่งอัน และให้เด็กลองจับดูว่าแขนงไม้นี้ยาวแค่ไหน
  4. ให้เด็กไปเลือกหยิบแขนงไม้สีแดงน้ำเงิน โดยให้เลือกหยิบอันที่มีขนาดเท่ากันกับแขนงไม้สีแดงที่เด็กได้สัมผัส
  5. เด็กหยิบแขนงไม้สีแดงน้ำเงินมา และนำมารวมกับแขนงไม้สีแดงที่มีขนาดเท่ากัน ให้วางเป็นคู่ๆลงบนเสื่อ
  6. ทำกิจกรรมต่อไปเรื่อยๆจนจับคู่แขนงไม้ครบทุกอัน

ขอควรจำ เวลาทำกิจกรรม ให้เด็กนั่งคุกเข่า

แขนงไม้สีแดง สีน้ำเงิน (อายุ 4 ขวบขึ้นไป และทำกิจกรรมแขนงไม้สีแดงคล่องแล้ว)

อุปกรณ์

  • ชุดแขนงไม้แบ่งออกเป็นสองสีคือ สีแดง กับสีน้ำเงิน
  • อันที่สั้นที่สุดคือสีแดง อันที่สองมีขนาดเป็นสองเท่าของอันแรก ครึ่งหนึ่งเป็นสีแดง อีกครึ่งหนึ่งเป็นสีน้ำเงิน อันที่สามมีขนาดเป็นสามเท่าของอันแรก และแบ่งออกเป็นสามส่วน ส่วนแรกสีแดง ส่วนที่สองสีน้ำเงิน และส่วนที่สามสีแดง และแขนงไม้อันอื่นๆก็แบ่งออกเป็นส่วนๆในลักษณะเดียวกัน โดยสลับสีแดงและน้ำเงิน โดยอันแรกต้องเป็นสีแดงเสมอ
  • เสื่อหนึ่งผืน

ข้อควรจำ

  • ใช้หลักการสอนวิธีเดียวกันกับการสอนแขนงไม้สีแดง
  • สอนชื่อตัวเลขผ่านหลักการ three period lesson และอย่าลืมนับแขนงไม้สีแดง ด้วยทุกครั้ง
  • ทำกิจกรรมต่อไปเรื่อย ลูกต้องเข้าใจจำนวนก่อนที่เราจะสอนชื่อของตัวเลขนั้นๆ
  • เด็กบางคนทำกิจกรรมรอบเดียวก็สามารถผ่านได้ แต่บางคนก็ต้องทำหลายรอบ
  • ก่อนที่จะสอนจำนวนหรือชื่อตัวเลขตัวใหม่ อย่าลืมทบทวนชื่อของตัวเลขที่ลูกได้เรียนไปแล้ว
  • ทำกิจกรรมติดต่อกันไปเรื่อยๆ ทุกๆวัน

วิธีนำเสนอบทเรียน

ขั้นที่ 1 การเรียกชื่อ และการนับจำนวน

  1. ชวนให้ลูกมาทำกิจกรรมด้วย พาลูกมานั่งตรงที่เราได้เตรียมแขนงไม้สีแดงไว้ และชวนลูกคุยว่าอุปกรณ์พวกนี้ใช้งานอย่างไรบ้าง
  2. บอกลูกว่ามีอุปกรณ์แขนงไม้อีกชุดหนึ่งที่คล้ายกันกับแขนงไม้สีแดง
  3. ให้ลูกดูแขนงไม้คณิตศาสตร์และอธิบายว่ามันเหมือนกับแขนงไม้สีแดง ต่างกันที่อันนี้สีน้ำเงินกับสีแดง
  4. ให้ลูกเอาเสื่อมาสองผืน และให้ปูลงพื้นตามรูป
  5. ให้เด็กนำแขนงไม้แต่ละอันมาวางคละกันบทเสื่อที่ปูแนวตั้ง
  6. นั่งหน้าเสื่อปูขวาง
  7. บอกให้ลูกสร้างแขนงไม้โดยวิธีเดียวกันกับที่ใช้สร้างแขนงไม้สีเเดงบนเสื่อที่ปูเป็นแนวนอน
  8. บอกให้ลูกรู้ว่า เราจะเริ่มจากชิ้นสีแดง และเริ่มจากซ้ายไปขวา
  9. แยกแขนงไม้สามอันแรกออกมา
  10. ชี้ไปที่แขนงไม้เลข 1 และพูดว่า นี่คือ 1 และนับ
  11. ชี้ไปที่ สีน้ำเงินบนแขนงไม้ 2  และพูดว่า นี่คือ 2 และนับ
  12. ชี้ไปที่ สีน้ำแดงบนแขนงไม้  3  และพูดว่า นี่คือ 3  และนับ
  13. ทำกิจกรรมข้างต้นซ้ำประมาณสองสามรอบ (นี่เป็นช่วงแรกของ Three Period Lesson)
  14. ย้ายแขนงไม้โดยวางเป็นแนวขวางตามลำดับ และทำช่วงที่สองของ Three Period Lesson
  15. ทำช่วงที่สามของ Three Period Lessons
  16. บอกให้ลูกนำแขนงไม้ทั้งสามอันไปรวมกันแขนงไม้ที่เหลือ
  17. ดึงเอาแขนงไม้ 4,5,6 ออกมา
  18. นับแต่ละส่วนของแขนงไม้อันที่ 4
  19. ทำตามขั้นตอนเดียวกันกับแขนงไม้ 1-3
  20. แขนงไม้ 7,8,9 ก็ทำตามวิธีเดียวกัน
  21. และชุดต่อมาก็เป็นแขนงไม้ 8,9,10

ขั้นตอนทั้งหมดที่กล่าวมานี้ ระยะเวลาในการสอนแล้วแต่เด็กแต่ละคน เด็กบางคนอาจจะต้องใช้เวลาสองสามวันในการทำความเข้าใจหลักวิธีการนี้

อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Three Period Lesson ได้ที่ :

http://kroopohmae.com/group/articles/forum/topics/montessori-3

ขั้นตอนที่ 2 การแยกแขนงไม้ด้วยชื่อ

  1. วางแขนงไม้ให้คละกันเป็นเสื่อ
  2. คนสอนนั่งระหว่างเสื่อสองผืน และเด็กนั่งอยู่ด้านหน้าของเสื่อที่ปูเป็นแนวตั้ง
  3. คนสอนบอกให้เด็กหยิบแขนงไม้พร้อมบอกหมายเลข เด็กเลือกแขนงไม้ นับ และวางไว้บนเสื่อผืนที่ว่าง

ขั้นตอนที่ 3 สุ่มแยกจำนวน

  1. วางแขนงไม้คละกันบนเสื่อ
  2. คนสอนสุ่มเลือกแขนงไม้ และถามเด็กว่า นี่คือแขนงไม้อะไร
  3. เด็กนับแขนงไม้ และบอกจำนวนของแขนงไม้นั้น

ขั้นตอนที่ 4 การสุ่มแยกแขนงไม้

  1. วางแขนงไม้แบบคละกันบนเสื่อ
  2. เด็กเลือกแขนงไม้ วางแยกไว้บนเสื่อผืนที่ว่าง และบอกคนสอนว่าแขนงไม้อันนี้ชื่อว่าอะไร
  3. จากนั้นให้เด็กนับเพื่อตรวจว่าเด็กบอกชื่อแขนงไม้ถูกต้องหรือเปล่า
  4. ทำซ้ำกับแขนงไม้ที่เหลือ

ขั้นตอนที่ 5 การแยกแขนงไม้ตามลำดับ

  1. วางแขนงไม้ไว้ตามลำดับเหมือนขั้นบันได
  2. ชี้ไปที่แขนงไม้เลขหนึ่ง และให้เด็กบอกชื่อของแขนงไม้
  3. ทำซ้ำกับแขนงไม้อันที่เหลือ

จุดประสงค์

  • เพื่อทำความคุ้นเคยกับจำนวนและชื่อของตัวเลข
  • เพื่อแสดงว่าตัวเลขแต่ละตัวแทนสิ่งของหนึ่งชิ้น
  • ช่วยให้เด็กจำลำดับตัวเลข 1-10 ได้

กิจกรรมตัวเลขกระดาษทราย (อายุ  4 ขวบขึ้นไป หลังจากได้เรียนแขนงไม้คณิตศาสตร์แล้ว)

อุปกรณ์

  • ชุดตัวเลขกระดาษทราย 0-9  (จะมีการสอนคอนเซ็ปต์ของเลข 0 ตอนที่ลูกเรียนผ่าน Spindle boxes)

วิธีการสอน (สอนด้วยวิธีและหลักการเดียวกันกับ ตัวอักษรกระดาษทราย)

  1. ให้ลูกนำอุปกรณ์ออกมาวางบนเสื่อหยิบเลข 1 ออกมา และเอานิ้วลากไปตามตัวเลขสามครั้งและพูดว่า “หนึ่ง”
  2. ให้ลูกลองทำดู วางแผ่นเลขไว้บนโต๊ะ
  3. ทำซ้ำกับเลข 2,3
  4. ทำ Three Period Lesson กับเลข 1,2,3
  5. ทำซ้ำกับเลข 4,5,6
  6. จากนั้นทำซ้ำอีกกับ 7,8,9 แล้วแต่เด็กนะคะ อาจจะต้องใช้เวลาในการสอนประมาณสองสามวัน

อ่านวิธีการใช้ตัวอักษรกระดาษทรายได้ที่:

http://kroopohmae.com/group/articles/forum/topics/montessori-4?xg_source=activity

จุดประสงค์โดยตรง

เพื่อสอนลูกให้รู้จักสัญลักษณ์ของตัวเลขที่ลูกรู้จักเพื่อเตรียมให้ลูกได้รู้จักตัวหนังสือ หรือภาษาเขียน

จุดประสงค์โดยอ้อม

เตรียมพร้อมในการเขียนตัวเลข

การควบคุมข้อผิดพลาด

เด็กต้องลากนิ้วไปตามตัวเลข ในวิธีเดียวกันกับที่เราเขียนตัวเลขนั้นๆ

แขนงไม้คณิตศาสตร์ และตัวเลข (อายุ 4 ขวบขึ้นไป หรือหลังจากที่ลูกได้เรียนตัวเลขกระดาษทรายแล้ว)

อุปกรณ์

  • แขนงไม้คณิตศาสตร์
  • ชุดบัตรคำตัวเลข 1-10 หรือตัวเลขกระดาษทราย 1-10
  • เสื่อ

การนำเสนอบทเรียน

ขั้นตอนที่ 1

  1. วางแขนงไม้ลงบนเสื่อ
  2. จัดที่นั่งตามภาพ
  3. ให้เด็กนำแขนงไม้ไปวางไว้บนเสื่อที่ปูเป็นแนวนอน
  4. วางกล่องบัตรตัวเลขลงบนเสื่อสี่เหลี่ยมจตุรัส
  5. หยิบบัตรตัวเลขออกมาและชวนลูกอ่านตัวเลข หลังจากอ่านครบทุกตัวแล้ว ให้วางตัวเลขคละๆกันลงบนเสื่อ
  6. เมื่อเราอ่านถึงเลข 10 ให้บอกลูกว่า นี่คือ 10 และแทนด้วยแขนงไม้เลข 10
  7. ให้ลูกหยิบแขนงไม้เลข 10 ขึ้นมา และให้ลูกนับ และให้วางลงในส่วนบนสุดของเสื่อผืนที่ว่าง บอกลูกว่า เราสามารถใช้บัตรตัวเลขแทนแขนงไม้ได้ วางบัตรเลข 10 ลงคู่กับแขนงไม้เลข 10 (ตามรูป)
  8. หยิบบัตรตัวเลขมาหนึ่งใบ และวางลงบนเสื่อผืนที่มีแขนงไม้ 10 วางอยู่ ให้วางบัตรตัวเลขลงส่วนล่างสุดของเสือผืนนั้น และบอกให้ลูกอ่านตัวเลขตัวนั้นให้ฟัง
  9. ให้ลูกเลือกหยิบแขนงไม้แสดงจำนวนในบัตรตัวเลข และให้ลูกนับเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง
  10. ถ้าลูกทำถูกต้อง ให้ลูกวางแขนงไม้ไว้ใต้แขนงไม้ 10 และตามด้วยบัตรตัวเลขถัดจากแขนงไม้นั้น
  11. ให้ลูกทำซ้ำกับตัวเลขอื่นๆที่เหลือ (รูปที่แสดง เด็กทำกิจกรรมไปได้ครึ่งหนึ่งแล้ว)
  12. หยิบบัตรคำออกมา และคละกัน วางลงบนเสื่อ

ขั้นตอนที่ 2

  1. ให้ลูกเลือกแขนงไม้ และวางลงบนเสื่อที่ปูแนวนอน อ่านชื่อตัวเลข และเลือกบัตรเลขให้ตรงกับแขนงไม้ที่ลูกเลือก และวางบัตรตัวเลขลงคู่กับแขนงไม้
  2. ทำซ้ำไปเรื่อยจนแขนงไม้ไปอยู่บนเสื่อผืนเดียวกันหมด (เสื่อที่ปูแนวนอน)
  3. หยิบบัตรตัวเลขออก บอกให้ลูกต่อแขนงไม้เป็นรูปขั้นบันได โดยย้ายมาทำบนเสื่อที่ปูแนวตั้ง
  4. ทำไปด้วยนับจำนวนของแขนงไม้แต่ละอันไปด้วย
  5. ช่วงที่ลูกกำลังต่อบันไดแขนงไม้อยู่ ให้เราวางบัตรตัวเลขคละกันบนเสื่ออีกใบ
  6. ให้ลูกหยิบบัตรตัวเลขไปวางคู่กับแขนงไม้ (ตามวิธีเดียวกับขั้นตอนที่ 1) และให้ทำแบบสุ่ม โดยไม่ต้องเรียง 1,2,3…
  7. หลังจากวางเสร็จแล้ว ชวนลูกนับบัตรตัวเลขตามลำดับ 1-10
  8. หลังจากนั้น ชวนลูกนับถอยหลัง 10-1
  9. ให้ลูกนำอุปกรณ์ไปเก็บเข้าที่เดิม

แบบฝึกหัด

ให้ลูกทำกิจกรรมซ้ำตามที่ได้สาธิตมาแล้ว

กิจกรรมเพิ่มเติม

  • หากคุณต้องการยืดเวลาทำกิจกรรม คุณสามารถทำได้โดยวางเสื่อแต่ละผืนให้ห่างๆกัน

วิธีการนำเสนอบทเรียน ขั้นที่ 2

แนะนำการบวกเลขการบวกเลขให้ได้ 10

  1. วางแขนงไม้แบบขั้นบันได โดยวางจากตรงกลางสื่อลงไป
  2. นำบัตรตัวเลขออกมา โดยวางแบบสุ่มลงบนสื่ออีกผืน
  3. ให้แยกแขนงไม้เลข 10 ออกมา นำไปวางไว้ส่วนบนสุดของเสื่อ
  4. ให้ลูกนับแขนงไม้ 10 และจับคู่กับบัตรตัวเลช 10
  5. วางแขนงไม้ 9 ใต้แขนงไม้ 10
  6. ให้ลูกบอกชื่อแขนงไม้และจับคู่กับบัตรตัวเลขที่ถูกต้อง
  7. บอกลูกว่า “อยากกรู้จังเลยว่า ทำอย่างไรแขนงไม้ 9 ถึงจะมีขนาดเท่ากันกับแขนงไม้ 10”
  8. ให้ลูกวางแขนงไม้ 1 ต่อจากแขนงไม้ 9 เพื่อทำให้มันมีขนาดเท่ากันกับแขนงไม้ 10 และวางบัตรเลข  1 ถัดจากแขนงไม้ 1
  9. ชี้ไปที่ตัวเลขแล้วบอกลูกว่า “ 9+1 = 10”
  10. ทำซ้ำอีกรอบโดยครั้งนี้ทำไปพร้อมกับลูก
  11. ทำวิธีเดียวกันโดยใช้แขนงไม้ 8 และทำให้มีขนาดเท่ากันกับแขนงไม้ 10 โดยต่อแขนงไม้ 2 เข้าไป และพูดว่า “8+2=10”
  12. ทำซ้ำกับแขนงไม้ 7 และ 6
  13. เมื่อคุณสอนไปถึงแขนงไม้ 5  ให้ลูกวางแขนงไม้ 5 โดยเทียบให้เท่ากันกับแขนงไม้ 10 โดยเทียบตรงส่วนปลายสุดของแขนงไม้ 10 และวางบัตรเลข 5 ต่อจาก แขนงไม้ 5
  14. ถามลูกว่า ในห้องเรียน มีแขนงไม้อันไหนที่เหมือนกับแขนงไม้ 5
  15. ให้ลูกหยิบแขนงไม้สีแดงที่แสดงจำนวน 5 มาและให้ดูว่ามีขนาดเท่ากันกับแขนงไม้ 5 หรือเปล่า
  16. วางแขนงไม้สีแดงที่แสดงจำนวน 5 ลงด้านซ้ายของแขนงไม้ 5 และจัดให้มีขนาดความยาวเท่ากับแขนงไม้ 10
  17. ให้ลูกเอาแขนงไม้สีแดงไปเก็บ
  18. จากนั้นให้ลูกจัดแขนงไม้เป็นรูปขั้นบันไดเก็บบัตรตัวเลขลงในกล่อง

แบบฝึกหัด

ให้ลูกทำกิจกรรมซ้ำตามที่ได้สาธิตมาแล้ว

การบวกเลขให้เท่ากับ 9, 8,7,6,5,4,3, และ 2

ทำตามขั้นตอนเดียวกับการสาธิตที่ 2 โดยแยกแขนงไม้ 10 ออกไปวางไว้ที่อื่น และนำแขนงไม้ 9 ไปวางไว้ส่วนบนสุดของเสื่อ หากเรากำลังสอนการบวกเลขให้ได้ 9  ถ้าสอนการบวกเลขให้ได้ 8 ก็ย้ายแขนงไม้ 9,10 ไปวางไว้ที่อื่น และทำแบบนี้กับจำนวนอื่นๆด้วย

วิธีการนำเสนอบทเรียน ขั้นที่ 3

แนะนำการลบเลข 10

ทำกิจกรรมในวันเดียวกันกับวันที่เราให้ลูกทำการบวกเลขให้ได้ 10

  1. ให้ลูกดูแขนงไม้ 10 ที่ทำจากแขนงไม้ 5 สีแดง + แขนงไม้ 5 (สีแดงน้ำเงิน)
  2. ยกไปวางไว้ด้านซ้ายสุดของเสื่อและพูดว่า ถ้าเราเอาออกไป 5 จะเหลือ 5
  3. ให้ลูกดูแขนงไม้ 6,4
  4. ถามลูกว่า “อันนี้ก็ 10 ใช่ไหม….ใช่ค่ะ!”
  5. “ถ้าเรามีอยู่ 10 เอาออกไป 4 ก็จะเหลือ 6”
  6. ย้ายแขนงไม้ 4 ไปวางไว้ด้านล่างแขนงไม้ 5 และย้ายบัตรตัวเลขตามไปด้วย
  7. ตัวเลขอื่นๆ ก็ใช้วิธีเดียวกันแบบฝึกหัด
  8. และลองให้ลูกเป็นคนทำกิจกรรมด้วยตัวเอง

จุดประสงค์โดยตรง

เพื่อแสดงความสันพันธ์ของจำนวนกับตัวเลขที่ลูกรู้จักเพื่อแสดงลำดับตัวเลข

จุดประสงค์โดยอ้อม

เตรียมลูกให้พร้อมกับการเรียน บวก ลบ และการคูณ

การควบคุมข้อผิดพลาด

ลูกวางแขนงไม้ได้ถูกต้องตามที่เราได้แนะนำเวลาทำกิจกรรม

Spindle Boxes (อายุ 4 ขวบขึ้นไป หลังจากที่ได้เรียนแขนงไม้คณิตศาสตร์และบัตรตัวเลขแล้ว)

อุปกรณ์

การสาธิต

  1. ให้ลูกดูชุดอุปกรณ์บนชั้นวางและนำลงมาวางไว้บนโต๊ะ
  2. ชี้ไปที่ช่องต่างๆของกล่องไม้ ชี้ทีละช่องและให้ลูกอ่านชื่อตัวเลขประจำช่องให้ฟัง
  3. บอกลูกว่าตัวเลขพวกนี้จะเป็นตัวบอกว่าในแต่ละช่องจะมีไม้กี่แท่ง
  4. ชี้ไปที่เลข 1 ให้เด็กอ่านตัวเลขและบอกลูกว่า “ เราจะเอาไม้ 1 แท่งใส่ลงในช่อง
  5. วางไม้ 1 แท่งลงในช่องเลข 1
  6. ทำซ้ำในช่องเลข 2 โดยนับแท่งไม้ “หนึ่ง สอง” และทำไปเรื่อยๆจนถึงเลข 4
  7. ให้ลูกวางแท่งไม้ลงในช่องทุกช่องให้ครบ
  8. เมื่อวางจนครบทุกช่องแล้ว ชวนลูกดูช่องเลข 0 และจะเห็นว่าในช่องนั้นไม่มีแท่งไม้อยู่
  9. บอกลูกว่า “นี่คือศูนย์ ศูนย์คือไม่มีอะไรอยู่เลย ในช่องเลข 0 จึงไม่มีแท่งไม้สักอัน”
  10. ให้ลูกหยิบแท่งไม้ออกจากช่องเลข 2 โดยหยิบออกทีละอัน และนับไปด้วย
  11. ให้ลูกเอาหนังยางหรือริบบิ้นมัดแท่งไม้ทั้งสองอันเข้าด้วยกัน และวางลงช่องเลข 2 อีกครั้ง
  12. ทำซ้ำกับช่องอื่นๆจนครบทุกช่อง
  13. และหยิบแท่งไม้ในช่องเลข 1 ออกมา และวางกลับลงในกล่องบรรจุ
  14. หยิบแท่งไม้อันอื่นออกมาทีละชุด แก้ยางรัดออก วางแท่งไม้กลับลงกล่องบรรจุทีละอัน โดยวางไปนับไปด้วย
  15. ถามลูกว่าทำไมถึงไม่มีแท่งไม้ในช่องเลข 0
  16. ให้ลูกนำอุปกรณ์ทั้งหมดไปเก็บบนชั้นวาง

จุดประสงค์โดยตรง

แท่งไม้ทำให้เด็กเห็นภาพชัดเจนว่าตัวเลขคือสัญลักษณ์แทนจำนวนของสิ่งของ

สอนคอนเซ็ปต์เลข 0 และสัษลักษณ์ที่ใช้แทนศูนย์

จุดประสงค์โดยอ้อม

เพื่อสนับสนุนความคิดที่ว่า ไม่มีสัญลักษณ์อื่นอีกนอกจาก 0-9

การควบคุมข้อผิดพลาด

ถ้านับเลขผิด จำนวนแท่งไม้จะไม่พอหรือเกินเวลาใส่ช่องตัวเลข

 

การสอนจำนวน 0

ไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ใดๆ

วิธีการสอน

  1. ชวนลูกให้มานั่งด้วย และบอกลูกว่าเราจะเล่นเกมกัน
  2. บอกให้ลูกกระโดด 5 ครั้ง (ความจริงปรบมือก็ได้ค่ะ ไม่ต้องกระโดด)
  3. บอกให้เด็กลองกระซิบ 8 ครั้ง
  4. ลองทำท่าทางต่างสลับกับลูก โดยนับจำนวนครั้งที่ทำด้วย
  5. ลองบอกให้ลูกลองทำท่าท่างศูนย์ครั้ง
  6. ถามลูกว่า ทำไมลูกไม่ทำท่าทางอะไรเลยล่ะ
  7. ชวนลูกคุยเรื่องเลข 0

ตอนทื่ทำท่าทางกับลูก ให้ลูกนับจำนวนครั้งที่ทำท่าทางด้วย จริงๆแล้วกิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่ควรทำเป็นกลุ่ม โดยเด็กๆสลับกันออกท่าทาง  หากเราทำกิจกรรมนี้ที่บ้านกับลูก ลองชวนสมาชิกในบ้านมาลองทำกิจกรรมนี้ด้วยกันดูค่ะ

บัตรตัวเลขและเบี้ยนับ (อายุ 4 ขวบขึ้นไป และได้เรียน Spindle Boxes มาแล้ว)

อุปกรณ์

  • ชุดบัตรตัวเลข 1-10
  • กล่องบรรจุเบี้ยนับ 55 อัน

การนำเสนอบทเรียน

 

ช่วงเริ่มต้น

  1. ชวนลูกมาทำกิจกรรมด้วยกัน พาลูกไปที่ชั้นวางและบอกให้ลูกนำชุดอุปกรณ์ไปวางไว้ที่โต๊ะ
  2. เปิดกล่องขึ้นมาและเอากล่องวางไว้บนฝาปิด
  3. ให้ลูกตัวบัตรตัวเลข และบอกให้ลูกอ่านตัวเลขบนบัตรแต่ละใบ
  4. วางบัตรตัวเลขลงบนโต๊ะ วางไว้ข้างหน้าลูก
  5. ให้ลูกวางบัตรเลข  1 ไว้ด้านซ้ายสุดของโต๊ะ
  6. อธิบายให้ลูกฟังว่า เราต้องเว้นช่องว่างระหว่างบัตรแต่ละใบด้วย
  7. ให้ลูกวางบัตรต่อกัน เรียงเป็นแนวนอน จากซ้ายไปขวา
  8. บอกลูกว่าเรากำลังจะวางเบี้ยตามจำนวนของบัตรตัวเลขแต่ละใบ
  9. ชี้ไปที่บัตรเลข 1 และถามลูกว่า เราต้องวางเบี้ยกี่อันไว้ใต้บัตรเลข 1
  10. ลูกควรจะตอบว่า 1 เบี้ย
  11. หยิบเบี้ยออกมาจากกล่อง และลื่นไปไว้ใต้บัตรเลข 1 (ใช้นิ้วชี้ข้างขวาเลื่อนเบี้ย)
  12. บอกให้ลูกนับจำนวนเบี้ย
  13. วางเบี้ยบัตรเลข 2 โดยวางเป็นแนวนอน คู่กัน
  14. ทำซ้ำกับบัตรเลข 3 แต่วางเบี้ยอันสุดท้ายตรงกลางระหว่างเบื้ยอันที่หนึ่งและอันที่สอง (ตามรูป)
  15. ทำซ้ำๆจนลูกเริ่มจะเข้าใจ
  16. ลองให้ลูกวางเบี้ยตามวิธีที่เราได้สาธิตให้ดู ช่วยลูกวางเบี้ยผ่านการตั้งคำถาม ว่าบัตรนี้ควรจะมีกี่เบี้ย และเราควรจะวางเบี้ยตรงไหนบ้าง
  17. ทำซ้ำจนเบี้ยหมด
  18. บอกลูกว่า เราจะลองเอานิ้วลากบัตรฝ่าไปตามเบี้ยที่ได้วางไว้แล้ว
  19. วางนิ้วชี้ลงบนบัตรตัวเลข 1 (อยู่บนเบี้ยจำนวน 1) และทำท่าเหมือนกับเราจะพยายามเอานิ้วลากบัตรให้ตกลงจากโต๊ะโดยผ่านเบี้ย
  20. หยุดก่อนที่บัตรตัวเลขจะสัมผัสกับเบี้ย และบอกลูกว่า เราแบ่งไม่ได้ และย้ายบัตรเลข 1 ให้ขยับสูงขึ้นเหนือบัตรอื่นๆนิดหน่อย
  21. ทำซ้ำกับบัตรเลข 2 ลากบัตรผ่านเบี้ยและ พอผ่านได้แล้ว บอกลูกว่าเราสามารถแบ่งอันนี้ได้
  22. ทำซ้ำกับบัตรเลข 3 และบอกลูกว่าแบ่งไม่ได้ แล้วขยับบัตรให้ไปอยู่ในระดับเดียวกันกับบัตรเลข 1
  23. ลองให้ลูกลากบัตรผ่านเบี้ยที่เหลือ คุณหรือลูกเลื่อนบัตรที่ลากผ่านเบี้ยไม่ได้ไปไว้ข้างบน
  24. เมื่อทำเสร็จแล้ว ให้มองดูบัตรที่อยู่สูงกว่าบัตรอื่น (1,3,5,7,9) และให้บอกลูกว่าเลขเหล่านี้คือเลขคี่
  25. ชี้ไปที่บัตรที่อยู่ถัดลงมาอีกแถว (บัตร 2,4,6,8) และบอกลูกว่า ตัวเลขพวกนี้คือเลขคู่
  26. ทำ Three Period Lesson กับ เลขคู่กับเลขคี่

จุดประสงค์โดยตรง

  • เบื่อทบทวนและย้ำความรู้ที่ว่า ตัวเลขแต่ละตัวแทนด้วยจำนวนที่แตกต่างกันออกไป
  • เพื่อดูว่าลูกเข้าใจสิ่งที่สอนไปดีแล้วหรือยัง
  • ลำดับตัวเลข
  • การเทียบจำนวนเป็นตัวเลข
  • ช่วยให้ลูกได้รู้จักเลขคู่กับเลขคี่

จุดประสงค์โดยอ้อม

เพื่อเตรียมพร้อมให้ลูกรู้จักกับตัวเลขที่หารได้ลงตัว

การควบคุมข้อผิดพลาด

หากลูกวางเบี้ยไม่ตรงกับจำนวน จำนวนเบี้ยจะขาดหรือเกินหลังจากที่ลูกวางเบี้ยครบทุกจำนวน

ทั้งหมดนี้เป็นกิจกรรมที่สอนลูกให้รู้จักกับตัวเลขและจำนวน 0-10 นะคะ หวังว่าการเรียบเรียงกิจกรรมนี้จะเป็นประโยชน์ต่อเพื่อนสมาชิก  และคอยติดตามบทความฉบับต่อไป ซึ่งจะนำเสนอระบบเลขฐานสิบหรือ Decimal System ค่ะ

ขอให้มีความสุขกับการสอนลูกนะคะ

แม่แอ๋ว

ที่มา :

http://www.infomontessori.com/mathematics/introduction.htm

http://faculty.fullerton.edu/syen/mts/_link.htm

http://montessorimum.com/?cat=21&paged=6